Od zakończenia II Wojny Światowej upłynęło już ponad 70 lat. Do naszych czasów zachowało się wiele reliktów z tamtych burzliwych czasów. Jedne nadal ukryte czekają na swoich odkrywców, inne zaś możemy bez większych przeszkód podziwiać od wielu lat.


Jednym z takich miejsc jest monumentalny kompleks budynków dawnego kombinatu Dynamit Aktien Gesellschaft Alfred Nobel w pobliżu Nowogrodu Bobrzańskiego w województwie lubuskim. Na powierzchni około 35 km2 znajdują się dziesiątki opuszczonych budynków. Od małych stróżówek i budynków gospodarczych po wielkie budowle jak kasyna, silosy i hale produkcyjne.

DAG
Powstały w 1939 roku DAG Alfred Nobel stanowił filię międzynarodowego koncernu IG Farben i zajmował się produkcją amunicji w czasie wojny.

Czarną kartą w historii fabryki jest fakt masowego wykorzystywania do pracy więźniów ze zlokalizowanej na terenie kompleksu filii obozu koncentracyjnego Gross Rosen. Lasy pod Nowogrodem Bobrzańskim stały się grobem dla setek przymusowych pracowników. Z tego powodu obecnie są podejmowane działania, aby w tym miejscu powstało muzeum. Muzeum upamiętniające wszystkie ofiary fabryki oraz wszystkich, którzy zginęli przez materiały wybuchowe tam produkowane.

DAG
Obecnie większa część kombinatu jest ogólnodostępna.

Pewien fragment został zajęty przez jednostkę wojskową oraz zakład karny w pobliskim Krzywańcu. Dla miłośników fortyfikacji jest to miejsce, które po prostu trzeba odwiedzić. Aby przejść i dokładnie zobaczyć wszystkie dostępne budynki kompleksu potrzebny jest cały dzień. Nawet dwa jeśli chcemy dotrzeć do trudniej dostępnych miejsc. Wiele budowli jest bardzo dobrze zachowanych, z oryginalnymi oznaczeniami oraz pozostałościami stalowych okuć. W wielu przypadkach jesteśmy w stanie z łatwością odgadnąć przeznaczenie poszczególnych budynków oraz pomieszczeń. Z jednej strony mamy wielkie hale produkcyjne z miejscami na kadzie z drugiej łazienki z zachowaną oryginalną armaturą.

DAG

Fabryka amunicji DAG Alfred Nobel jest miejscem niezwykłym, momentami przytłaczającym swoim ogromem i tragiczną historią. Nie mniej jest to miejsce, które każdy chcący poczuć powiew tamtych czasów na własnej skórze powienien odwiedzić.

Na koniec chciałbym Was zachęcić do odkrywania historii na własną rękę. Tak aby poczuć jej klimat będąc bezpośrednio na miejscu wydarzeń, które znamy z kart podręczników i książek.
DAG

Jeśli w Waszej okolicy są podobne miejsca, gdzie historia cały czas żyje zapraszamy do podzielenia się swoją relacją na łamach portalu SurvivalMag. Mogą to być bunkry, kompleksy podziemne, zamki itp. Każde miejce, które ma swoją ciekawą historię jest warte przytoczenia szerszemu gronu. Pamiętajmy o historii i dzielmy się nią z innymi.

Swoje relacje, opisy i zdjęcia przesyłajcie na adres kontakt@survivalmag.pl . Na pewno się z nimi zapoznamy i opublikujemy na naszym portalu w cyklu Historia wokół nas pod Waszym nazwiskiem.

Facebook: DAG Christianstadt – Krzystkowice


Sławomir Tyc

zdjęcia z kolekcji SurvivalMag

Share This:

Skomentuj

comments